Nimani koʻrish kerak
4 soat9 ta manzil

Buxoro4 soatda

Buxoro — «Buyuk Ipak yoʻlining durdonasi», uning tarixiy markazi 1993-yildan beri YUNESKO Butunjahon merosi roʻyxatida. Eski shahar ixcham, shuning uchun uni piyoda aylanish qulay: toʻrt soatda Labi hovuzdan Ark qalʼasigacha yurasiz, oʻrta asr savdo toqlari gumbazlari ostiga kirasiz, mashhur Kalon minorasi va turli davrlar masjidlarini koʻrasiz.

«Poyi Kalon» maydoni«Poyi Kalon» maydoni

Marshrut9 ta manzil

  1. 1
    «Labi hovuz» ansambli

    «Labi hovuz» ansambli

    Eski Buxoroning eng jonli joyi. XVI–XVII asrlarga oid ansambl katta suv havzasi — hovuz atrofida shakllangan: uning qirgʻoqlarida Koʻkaldosh madrasasi, Devonbegi madrasasi va Devonbegi xonaqohi joylashgan. Hovuz shahar hayotining markazi boʻlgan: keksa daraxtlar soyasi, choyxona, shahar ahlining suhbatlari. Bir paytlar uyi hovuz oʻrnida turgan beva ayol haqida goʻzal rivoyat bor. Shu yerda sharq hikoyalarining sevimli qahramoni — eshakka mingan Xoja Nasriddin haykali oʻrnatilgan. Kechqurun ansambl ayniqsa goʻzal.

  2. 2
    Toqi Sarrofon savdo gumbazi

    Toqi Sarrofon savdo gumbazi

    Buxoroning XVI asrda yoʻllar chorrahasida qurilgan tarixiy savdo gumbazlaridan biri. Bu yerda sarroflar — pul maydalovchilar ishlagan, gumbaz esa Buyuk Ipak yoʻlidagi eng muhim tizimlardan biri boʻlgan oʻrta asr Buxorosining mashhur savdo tizimining bir qismi edi. Bugun salobatli gumbaz ostida suvenirlar, hunarmandchilik buyumlari va zargarlik taqinchoqlari doʻkonlari joylashgan.

  3. 3
    Magʻoki Attoriy masjidi

    Magʻoki Attoriy masjidi

    Buxorodagi saqlanib qolgan eng qadimiy masjidlardan biri: hozirgi bino XII asrga oid va undan avvalgi masjid oʻrnida turibdi. «Magʻoki» soʻzi «chuqurlikdagi» degan maʼnoni bildiradi: asrlar davomida toʻplangan tuproq va qum qatlamlari tufayli masjid hozirgi koʻcha sathidan pastda qolib ketgan va XX asrdagi qazishmalarda uni ochishga toʻgʻri kelgan. Rivoyatga koʻra, bir paytlar bu yerda ziravorlar va shifobaxsh oʻtlar sotilgan (attor — «xushboʻy narsalar sotuvchisi»). Boy oʻymakor bezakli peshtoq — oʻrta asr meʼmorchiligining eng goʻzal namunalaridan biri. Bugun bu yerda gilam muzeyi joylashgan.

  4. 4
    Toqi Telpakfurushon savdo gumbazi

    Toqi Telpakfurushon savdo gumbazi

    XVI asrga oid tarixiy savdo gumbazi, bu yerda bosh kiyimlar sotilgan: doʻppilar, sallalar, moʻynali telpaklar va hunarmandlar buyumlari. Gumbazga tutashgan bir nechta koʻcha savdo qilish uchun qulay boʻlgan keng va salqin galereyani hosil qilgan. Salobatli gumbazsimon inshoot bugungacha saqlanib qolgan va bu yerda qaynagan savdo hayotini eslatib turadi.

  5. 5
    «Qoʻsh madrasa» maydoni

    «Qoʻsh madrasa» maydoni

    Juft meʼmoriy ansambl: ikki madrasa — Modarixon va Abdullaxon — bir-birining roʻparasida turib, Buxoroga xos «qoʻsh» kompozitsiya samarasini yaratadi. «Qoʻsh» soʻzi «juft» degan maʼnoni bildiradi. Har bir bino oʻzicha ajralib turadi — peshtoq shakli, naqshlari, fasad bezagi bilan. Bu tarixiy markazdagi meʼmoriy tafsilotlar va koshinlardagi naqshlarni tomosha qilishni yaxshi koʻradiganlar uchun eng qiziqarli joylardan biri.

  6. 6
    Abdullaxon timi

    Abdullaxon timi

    Abdullaxon II davrida qurilgan XVI asrga oid yopiq savdo majmuasi. Bu yerda qimmatbaho matolar — ipak, parcha va buxorolik ustalarning buyumlari sotilgan. Qalin devorlar va gumbazli tomlar kuchli jaziramada ham salqinlikni saqlagan, shuning uchun savdo iyul issigʻida ham davom etgan. Bugun bu yerda toʻqimachilik mahsulotlari, roʻmollar, suvenirlar va hunarmandchilik buyumlarini xarid qilish, shu bilan birga oʻrta asr quruvchilarining muhandislik mahoratini baholash mumkin.

  7. 7
    «Poyi Kalon» maydoni

    «Poyi Kalon» maydoni

    Buxoroning bosh ansambli va Oʻzbekistonning eng mashhur ramzlaridan biri. Nomi «Buyukning poyida» degan maʼnoni bildiradi. Unga quyidagilar kiradi: Kalon minorasi (1127-yil, balandligi taxminan 46–47 metr) — rivoyatga koʻra, u Chingizxonni shunchalik hayratga solganki, shahar talon-taroj qilinganda uni saqlab qolishni buyurgan; minglab namozxonni sigʻdirgan XVI asr boshiga oid Kalon masjidi; hozir ham faoliyat yuritayotgan taʼlim muassasasi — Mir Arab madrasasi. Kechqurun yoritish minoraga alohida ifodalilik bagʻishlaydi.

    Maslahat: Mir Arab madrasasi faoliyat yuritayotgan taʼlim muassasasi, shuning uchun sayyohlar odatda ichkariga kiritilmaydi; ansambl maydondan eng yaxshi koʻrinadi.

  8. 8
    Ark qalʼasi

    Ark qalʼasi

    Asrlar davomida shahar hukmdorlarining qarorgohi boʻlib xizmat qilgan Buxoroning qadimiy qalʼasi. Salobatli devorlar ortida saroylar, masjidlar, maʼmuriy binolar va turar joylar joylashgan. Qalʼa tarixi koʻp asrlarni qamrab oladi; hozirgi qiyofasi asosan XVI–XVIII asrlarda shakllangan. 1920-yilda qalʼa jiddiy zarar koʻrgan, ammo uning katta qismi saqlanib qolgan. Bugun hududda muzey ekspozitsiyalari ishlaydi, qalʼa devoridan esa eski shaharga manzara ochiladi.

  9. 9
    Bolo hovuz masjidi

    Bolo hovuz masjidi

    Ark qalʼasi roʻparasida turgan XVIII asrga oid (1712-yil) tarixiy masjid. Uning asosiy goʻzalligi — baland oʻymakor ustunli ochiq yogʻoch ayvon; ustunlar hovuzning sokin suvida aks etib, ikki barobar koʻpdek tuyuladi (ikkinchi nomi — «qirq ustunli masjid» shundan). Uzoq vaqt masjiddan Buxoro hukmdorlari juma namozi uchun foydalangan va u rasmiy masjid hisoblangan. Esdalik uchun soʻnggi suratlarni olishga ajoyib joy.

Boshqadasturlar

Suring

Foto: «Labi hovuz» ansambli (CC BY-SA 4.0), Toqi Sarrofon savdo gumbazi (CC BY-SA 4.0), Magʻoki Attoriy masjidi (CC BY-SA 4.0), Toqi Telpakfurushon savdo gumbazi (CC BY-SA 4.0), «Qoʻsh madrasa» maydoni (CC BY-SA 3.0), Abdullaxon timi (CC BY-SA 4.0), «Poyi Kalon» maydoni (CC BY-SA 4.0), Ark qalʼasi (CC BY-SA 4.0), Bolo hovuz masjidi (CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commons.