Davolovchi ovqatlanish

Davolash stollariPevzner boʻyicha

Pevzner boʻyicha 15 ta davolash stoli: qaysi kasalliklarda buyuriladi, ovqatlanish tartibi, nima yeyish mumkin va nimani chiqarib tashlash kerak

Maʼlumot tanishish uchun berilgan. Davolash stoli, uning varianti va muddatini davolovchi shifokor belgilaydi — mutaxassis maslahatisiz parhezni boshlamang.

Stolni tanlang

1

1-stol

oshqozon va oʻn ikki barmoqli ichak yarasi

Ovqatlanish tartibiKuniga 4-5 mahal
Buyurish muddatikamida 2-3 oy

Qachon buyuriladi

  • 1oshqozon va oʻn ikki barmoqli ichak yara kasalligi — qoʻzish va beqaror remissiya bosqichida
  • 2oʻtkir gastrit
  • 3kislotaligi normal yoki yuqori boʻlgan surunkali gastrit — yengil qoʻzish bosqichida
  • 4gastroezofageal reflyuks kasalligi

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • Oq bugʻdoy noni — kechagi, quritilgan
  • Quruq biskvit
  • Quruq, yogʻsiz pechenye

Birinchi taomlar

  • Ezilgan yormalar, kartoshka va sabzavotlardan (karamdan tashqari) shoʻrvalar
  • Vermishel, ugra, guruch, manka yormasi qoʻshilgan sutli shoʻrvalar

Goʻsht

  • Yogʻsiz goʻsht (mol goʻshti, buzoq goʻshti, tovuq, kurka, quyon) — paysiz va yogʻsiz, qaynatilgan yoki bugʻda pishirilgan, ezilgan holda
  • Yogʻsiz va yumshoq goʻsht — boʻlak holida
  • Quyuq boʻlmagan xolodets

Baliq

  • Yogʻsiz baliq turlari (sudak, treska, kumushrang xek, navaga, muz baligʻi va b.) — qaynatilgan yoki boʻlak holida
  • Zalivnoy baliq (jeledagi baliq)

Yormalar va boʻtqalar

  • Turli yormalar — suvda yoki bugʻda pishirilgan boʻtqa, pyure, sufle, puding holida.
  • Qaynatilgan vermishel, uy ugrasi, mayda toʻgʻralgan makaron

Sut mahsulotlari

  • Yogʻi olinmagan sut va quyultirilgan sut
  • Qaymoq (slivki)
  • Smetana (cheklangan miqdorda)
  • Bir kunlik qatiq (prostokvasha)
  • Nordon boʻlmagan, ezilgan tvorog
  • Tvorogli sufle
  • Tvorog massasi

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Har qanday sabzavotlar (taqiqlanganlaridan tashqari) — qaynatilgan va ezilgan holda

Mevalar

  • Shirin navli pishgan mevalar va rezavorlar (yangi va pishirilgan)
  • Yangi va quritilgan mevalardan kisel, jele, muss, kompotlar

Shirinliklar

  • Asal, shakar, murabbo

Ichimliklar

  • Naʼmatak damlamasi
  • Kuchsiz qahva
  • Sutli kakao
  • Sut yoki qaymoq qoʻshilgan choy
  • Sutli kisel
  • Shirin meva-rezavor sharbatlari

Tuxum

  • Yumshoq pishirilgan tuxum
  • Bugʻda pishirilgan omlet
  • Taomlar tarkibidagi tuxum

Souslar va ziravorlar

  • Sutli, smetanali souslar (yorma qaynatmasi va sut asosida, unni qovurmasdan), meva souslari

Yogʻlar

  • Tuzsiz sariyogʻ
  • Kungaboqar va zaytun moyi

Gazaklar

  • Achchiq boʻlmagan, qirgʻichdan oʻtkazilgan pishloq
  • Mayda toʻgʻralgan yogʻsiz vetchina
  • Ikra (baliq uvildirigʻi)

Ovqatlanish xususiyatlari

Taom yarim suyuq yoki jelesimon holda, iliq tortiladi; goʻshtli taomlar va kartoshka qovurilmaydi. Osh tuzi miqdori cheklanadi.

2

2-stol

atrofik gastrit, kolitlar

Ovqatlanish tartibiKuniga 4-5 mahal
Buyurish muddatiuzoq muddat

Qachon buyuriladi

  • 1kislotaligi past boʻlgan surunkali gastrit
  • 2atrofik gastrit
  • 3qoʻzish davridan tashqari surunkali kolit

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • Kechagi oq va kulrang bugʻdoy noni
  • Quruq, yogʻsiz pechenye
  • Yogʻsiz bulochka mahsulotlari

Birinchi taomlar

  • Yogʻsiz goʻsht va baliq bulyonida ezilgan yormalar, vermishel, sabzavotlar qoʻshilgan shoʻrvalar

Goʻshtli taomlar

  • Yogʻsiz goʻsht (mol goʻshti, buzoq goʻshti, tovuq, kurka, quyon) — qiymalangan holda, pishirilgan yoki non uvogʻisiz qovurilgan, qaynatilgan
  • Terisiz qaynatilgan tovuq

Baliq

  • Yogʻsiz baliq turlari: sudak, treska, kumushrang xek, navaga, muz baligʻi
  • Boʻlak holida qaynatilgan yoki biroz qovurilgan baliq
  • Zalivnoy baliq (jeledagi baliq)
  • Kam tuzlangan seld (haftasiga 1 marta)

Yormalar va boʻtqalar

  • Turli yormalardan boʻtqalar (taqiqlanganlaridan tashqari)
  • Makaronli zapekanka va boshqa zapekankalar
  • Mayda toʻgʻralgan makaron, vermishel

Sut mahsulotlari

  • Sut — choyga qoʻshib yoki taomlar tarkibida
  • Tvorog
  • Kefir
  • Qatiq (prostokvasha)

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Sabzavot pyurelari
  • Pudinglar
  • Qaynatilgan gulkaram
  • Dimlangan qovoqcha (kabachok) va oshqovoq
  • Pomidor salatlari
  • Yosh, mayda toʻgʻralgan shivit va petrushka

Mevalar

  • Shirin rezavor va mevalardan kisel, kompot, jele, musslar

Shirinliklar

  • Shakar, asal

Ichimliklar

  • Choy
  • Sutli kakao
  • Qahva
  • Naʼmatak va bugʻdoy kepagi damlamasi
  • Suv bilan teng nisbatda suyultirilgan shirin meva-rezavor sharbatlari

Tuxum

  • Yumshoq pishirilgan tuxum, omletlar

Souslar va ziravorlar

  • Goʻshtli, baliqli, smetanali souslar

Yogʻlar

  • Sariyogʻ
  • Tozalangan (rafinatsiyalangan) oʻsimlik moyi
  • Eritilgan sariyogʻ

Gazaklar

  • Suvda ivitilgan seld
  • Doktorskaya kolbasa
  • Qirgʻichdan oʻtkazilgan achchiq boʻlmagan pishloq
  • Yogʻsiz vetchina

Ovqatlanish xususiyatlari

Qaynatilgan, dimlangan, pishirilgan, turli darajada maydalangan taomlar ruxsat etiladi. Qattiq qobiq hosil qilmasdan qovurish mumkin (non uvogʻiga belamaslik kerak). Kletchatka va ozuqaviy tolalarga boy mahsulotlar ezilgan holda beriladi. Qiyin hazm boʻladigan mahsulotlar, oshqozon-ichak shilliq qavatini taʼsirlaydigan taomlar, haddan tashqari sovuq va issiq taomlar istisno qilinadi.

3

3-stol

qabziyat

Ovqatlanish tartibiKuniga 4-5 mahal
Buyurish muddaticheklanmagan

Qachon buyuriladi

  • 1qabziyat bilan kechadigan surunkali ichak kasalliklari va funksional buzilishlar

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • Kechagi bugʻdoy noni, donli non
  • Quruq, yogʻsiz pechenye

Birinchi taomlar

  • Yogʻi olingan goʻsht va baliq bulyonidagi shoʻrvalar, sabzavotli shoʻrvalar

Goʻsht

  • Yogʻsiz goʻsht: mol goʻshti, buzoq goʻshti, tovuq, kurka, quyon
  • Sutli sosiskalar

Baliq

  • Yogʻsiz baliq turlari: sudak, treska, olabugʻa
  • Dengiz mahsulotlari

Yormalar va boʻtqalar

  • Grechka, tariq, bugʻdoy, arpa yormalari

Sut mahsulotlari

  • Yogʻi olinmagan sut
  • Achitilgan sut ichimliklari (kefir, qatiq)
  • Tvorog, tvorogli pudinglar, zapekankalar, "dangasa" varenik
  • Achchiq boʻlmagan pishloq, oz miqdorda smetana

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Kartoshka – cheklangan miqdorda
  • Sabzi
  • Pomidor
  • Lavlagi
  • Selderey
  • Qovoqcha (kabachok)
  • Oshqovoq
  • Gulkaram
  • Bargli salat

Mevalar

  • Yangi, pishgan mevalar va rezavorlar
  • Quritilgan mevalar (anjir, qora olxoʻri)

Shirinliklar

  • Marmelad, pastila, zefir, murabbo, asal, djem, karamel

Ichimliklar

  • Koʻk choy
  • Qahva ichimligi
  • Sikoriy
  • Naʼmatak damlamasi
  • Shirin meva va sabzavot sharbatlari
  • Gazli mineral suv

Tuxum

  • Yumshoq pishirilgan tuxum, bugʻda pishirilgan oqsilli omletlar

Yogʻlar

  • Sariyogʻ
  • Oʻsimlik moyi

Ovqatlanish xususiyatlari

Taom asosan maydalanmagan holda tayyorlanadi: suvda yoki bugʻda qaynatiladi, pishiriladi. Sabzavot va mevalar xom yoki qaynatilgan holda isteʼmol qilinadi. Parhezga sovuq birinchi taomlar, shirin taomlar va ichimliklar kiritiladi.

4

4-stol

diareya bilan kechadigan ichak kasalliklari

Ovqatlanish tartibiKuniga 5 mahal
Buyurish muddatibir necha kun

Qachon buyuriladi

  • 1diareya (ich ketishi) bilan kechadigan oʻtkir ichak kasalliklari va surunkali ichak kasalliklarining qoʻzishi

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • Oliy navli oq bugʻdoy nonidan yupqa toʻgʻralgan, qovurilmagan suxarilar

Birinchi taomlar

  • Yogʻi olingan goʻsht yoki baliq bulyonida yoxud sabzavot qaynatmasida tayyorlangan shilimshiq shoʻrvalar: yaxshi pishgan yormalar, vermishel, ugra, mayda toʻgʻralgan sabzavotlar bilan; bugʻda pishirilgan yoki qaynatilgan goʻsht yoki baliq kneli, frikadelkalari, tuxum parchalari, qaynatilib ezilgan goʻsht qoʻshilgan holda.

Goʻsht va baliq

  • Mol goʻshti, buzoq goʻshti, parranda yoki yogʻsiz yangi baliq — bugʻda pishirilgan kotlet, kneli, frikadelka, sufle koʻrinishida

Yormalar va boʻtqalar

  • Suvda yoki yogʻi olingan goʻsht bulyonida guruch, suli, grechka, manka va boshqa yormalardan tayyorlangan ezilgan boʻtqalar

Sut mahsulotlari

  • Yangi kalsiylangan tvorog — ezilgan holda

Mevalar

  • Poʻsti archilgan olma pyuresi
  • Chernika, zirk (kizil), shumurt, behi, nokdan jele va kisellar

Shirinliklar

  • Shakar — cheklangan miqdorda

Ichimliklar

  • Limon va shakar qoʻshilgan achchiq (quyuq) choy
  • Suv bilan teng nisbatda suyultirilgan qora smorodina va chernika sharbatlari
  • Naʼmatak damlamasi
  • Quritilgan qora smorodina, chernika, shumurt damlamasi

Tuxum

  • Kuniga 1-2 tagacha. Yumshoq pishirilgan, bugʻda pishirilgan omlet va taomlar tarkibida

Souslar va ziravorlar

  • Tuz — cheklangan miqdorda

Yogʻlar

  • Sariyogʻ

Ovqatlanish xususiyatlari

Oshqozon-ichak yoʻlini mexanik, kimyoviy va termik taʼsirlovchi omillar keskin cheklanadi. Ovqat hazm qilish aʼzolari sekretsiyasini, ichakdagi bijgʻish va chirish jarayonlarini kuchaytiradigan mahsulotlar va taomlar istisno qilinadi. Taomlar suyuq, yarim suyuq, ezilgan, suvda yoki bugʻda pishirilgan boʻladi. Juda issiq va sovuq taomlar istisno qilinadi.

5

5-stol

oʻt yoʻllari va jigar kasalliklari

Ovqatlanish tartibiKuniga 5 mahal
Buyurish muddaticheklanmagan

Qachon buyuriladi

  • 1yaxshi sifatli va zoʻrayib boruvchi kechimdagi surunkali gepatit
  • 2qoʻzish davridan tashqari jigar sirrozi
  • 3surunkali xolesistit
  • 4oʻt-tosh kasalligi
  • 5sogʻayish davridagi oʻtkir gepatit va xolesistit
  • 6jigar va oʻt yoʻllari faoliyati buzilishi bilan kechadigan boshqa kasalliklar

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • Kechagi oq va kulrang non, yogʻsiz pechenye va bulochkalar
  • Olmali, djemli pirogli pishiriqlar
  • Qora non (individual ravishda)

Birinchi taomlar

  • Sabzavot qaynatmasidagi sabzavotli va yormali shoʻrvalar
  • Makaronli sutli shoʻrvalar, meva shoʻrvalari
  • Vegetarian borsh va shchi, lavlagi shoʻrvasi (svekolnik).

Goʻsht va baliq

  • Oʻrtacha yogʻlilikdagi goʻsht va parranda
  • Mol goʻshti, quyon, tovuq, kurka, buzoq goʻshti — boʻlak holida qaynatilgan, qaynatilgandan soʻng boʻlak holida pishirilgan, bugʻda pishirilgan qiymali taomlar
  • Yogʻsiz baliq — boʻlak holida, frikadelka yoki sufle koʻrinishida
  • Zalivnoy baliq (jeledagi baliq)
  • Til

Yormalar va boʻtqalar

  • Turli yormalardan har qanday taomlar, ayniqsa tvorog yoki qirgʻichdan oʻtkazilgan pishloq qoʻshilgan grechka va suli yormasidan
  • Qaynatilgan vermishel
  • Mevali yoki sabzili palov, guruch-sabzili, guruch-olmali zapekankalar va b.

Sut mahsulotlari

  • Sut — sof holda va taomlar tarkibida
  • Kefir, qatiq
  • Yangi yogʻsiz tvorog, undan bugʻda va pechda tayyorlangan taomlar, tvorog pastasi
  • Qirgʻichdan oʻtkazilgan achchiq boʻlmagan pishloq
  • Smetana — taomlarga ziravor sifatida

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Xom, qaynatilgan va pishirilgan sabzavotlardan turli taomlar va garnirlar
  • Yangi sabzavot salatlari, vinegretlar (piyozsiz)
  • Nordon boʻlmagan tuzlangan (achitilgan) karam
  • Sabzavotlar va garnirlar
  • Shoʻrvalar uchun koʻk noʻxat
  • Petrushka, shivit, selderey koʻkatlari

Mevalar

  • Yumshoq navli pishgan shirin rezavorlar va mevalar — sof holda va pishirilgan
  • Meva-rezavor pyurelari, kisellar, musslar, jele, djemlar
  • Meva salatlari

Shirinliklar

  • Shakar, asal, zefir

Ichimliklar

  • Meva, rezavor, sabzavot sharbatlari, kompotlar, naʼmatak damlamalari

Tuxum

  • Bugʻda pishirilgan oqsilli omletlar

Souslar va ziravorlar

  • Sabzavot va yorma qaynatmalaridagi, sutli souslar

Yogʻlar

  • Sariyogʻ va oʻsimlik yogʻlari

Boshqa

  • Doktorskaya kolbasa, sutli sosiskalar

Ovqatlanish xususiyatlari

Taomlar asosan qaynatiladi yoki oldindan qaynatilgandan soʻng pishiriladi. Ovqat asosan maydalanmagan holda tayyorlanadi. Taomga solinadigan un va sabzavotlar qovurilmaydi, balki quritiladi.

6

6-stol

siydik-tosh kasalligi, podagra

Ovqatlanish tartibiKuniga 4-5 mahal
Buyurish muddatiuzoq muddatli

Qachon buyuriladi

  • 1podagra
  • 2urat toshli siydik-tosh kasalligi

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • 1- va 2-nav undan bugʻdoy va javdar noni.
  • Turli pishiriqlar, jumladan maydalangan kepak qoʻshilganlari

Birinchi taomlar

  • Vegetarian taomlar: borsh, shchi, sabzavotli, kartoshkali, yorma qoʻshilgan, sovuq (okroshka, svekolnik), sutli, mevali shoʻrvalar.

Goʻsht va baliq

  • Yogʻsiz goʻsht va baliq turlari — qaynatilgan holda.

Yormalar va boʻtqalar

  • Har qanday taomlar

Sut mahsulotlari

  • Sut
  • Achitilgan sut ichimliklari
  • Tvorog va undan tayyorlangan taomlar
  • Smetana
  • Pishloq

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Koʻp miqdorda, xom holda va har qanday pazandalik ishlovida.
  • Kartoshkali taomlar.
  • Tuzlangan va marinadlangan sabzavotlar — cheklangan miqdorda

Mevalar

  • Koʻp miqdorda mevalar va rezavorlar — yangi holda va har qanday pazandalik ishlovida.
  • Quritilgan mevalar

Shirinliklar

  • Marmelad, pastila, shokoladsiz konfetlar, murabbo, asal, beze
  • Sutli kremlar va kisellar

Ichimliklar

  • Limonli, sutli choy
  • Sut qoʻshilgan kuchsiz qahva
  • Meva, rezavor va sabzavot sharbatlari, mors, sharbat qoʻshilgan suv
  • Kvas
  • Naʼmatak, bugʻdoy kepagi, quritilgan mevalar damlamalari

Tuxum

  • Kuniga 1 ta tuxum, har qanday pazandalik ishlovida

Souslar va ziravorlar

  • Sabzavot qaynatmasidagi, tomatli, smetanali, sutli souslar.
  • Limon kislotasi, vanilin, dolchin, dafna yaprogʻi.
  • Shivit, petrushka koʻkati.

Yogʻlar

  • Sariyogʻ, eritilgan sariyogʻ va oʻsimlik moylari
  • Choʻchqa yogʻi — cheklangan miqdorda

Boshqa

  • Yangi va tuzlangan sabzavotlardan, mevalardan salatlar
  • Vinegretlar
  • Sabzavot, qovoqcha va baqlajon ikrasi

Ovqatlanish xususiyatlari

Pazandalik ishlovi odatdagidek, faqat goʻsht, parranda va baliq albatta qaynatiladi. Taomning harorati odatdagidek.

7

7-stol

surunkali va oʻtkir nefrit, surunkali buyrak yetishmovchiligi

Ovqatlanish tartibiKuniga 4-5 mahal
Buyurish muddatiuzoq muddatli

Qachon buyuriladi

  • 1sogʻayish bosqichidagi oʻtkir nefrit
  • 2qoʻzish davridan tashqari surunkali nefrit
  • 3homiladorlar nefropatiyasi va tuzsiz parhezni talab qiladigan boshqa kasalliklar

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • Oqsilsiz non
  • Tuzsiz oq bugʻdoy kepakli noni
  • Xamirturushli, tuzsiz blinchik va quymoqlar

Birinchi taomlar

  • Sabzavotli, sago qoʻshilgan tuzsiz vegetarian shoʻrvalar

Goʻsht

  • Yogʻsiz mol goʻshti, buzoq goʻshti, quyon, tovuq, kurka — qaynatilgan yoki pishirilgan, qaynatilgandan soʻng biroz qovurilgan, boʻlak yoki qiyma holida (befstroganov, bugʻda pishirilgan kotlet, tefteli, goʻshtli rulet)

Baliq

  • Yogʻsiz baliq (sudak, kumushrang xek, navaga, treska, choʻrtan, sazan) — boʻlak holida qaynatilgan, qiymalangan, qaynatilgandan soʻng zalivnoy holida

Yormalar va boʻtqalar

  • Yormalar va makaron — cheklangan miqdorda
  • Sago

Sut mahsulotlari

  • Sof sut, achitilgan sut ichimliklari, tvorog va tvorogli taomlar — cheklangan miqdorda

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Kartoshka
  • Sabzi
  • Lavlagi
  • Gulkaram
  • Salat bargi
  • Pomidor
  • Bodring
  • Petrushka
  • Shivit

Mevalar

  • Har qanday mevalar va rezavorlar, ayniqsa tarvuz, qovun
  • Kraxmal asosidagi pyure, jele, musslar

Shirinliklar

  • Shakar, asal, murabbo, djemlar

Ichimliklar

  • Shirin choy, naʼmatak damlamasi
  • Sutli choy
  • Suv bilan teng nisbatda suyultirilgan meva-rezavor sharbatlari

Tuxum

  • Oqsilli omlet, taomlar tarkibidagi tuxum — kuniga 1 tadan koʻp emas

Souslar va ziravorlar

  • Sutli, tomatli, oqsilsiz souslar
  • Tomatli sabzavot marinadi

Yogʻlar

  • Qiyin eriydiganlaridan tashqari har qanday yogʻlar

Boshqa

  • Achchiq boʻlmagan pishloq
  • Vinegret

Ovqatlanish xususiyatlari

Parhez toʻlaqonli boʻlib, sogʻlom odamning ovqatlanishidan deyarli farq qilmaydi. Bemorlarga oqsilli mahsulotlarni suiisteʼmol qilmaslik (0,8–0,9 g/kg gacha) va tuzni biroz cheklash (sutkasiga 7–8 g) tavsiya etiladi.

8

8-stol

semizlik

Ovqatlanish tartibiKuniga 5-6 mahal
Buyurish muddatiuzoq muddatli

Qachon buyuriladi

  • 1asosiy kasallik sifatida yoki maxsus parhez talab qilmaydigan boshqa kasalliklarga hamroh boʻlgan semizlik

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • Yirik tortilgan undan javdar va bugʻdoy noni — kuniga taxminan 100 g
  • Oqsilli va oqsil-kepakli non

Birinchi taomlar

  • Shchi, borsh, sabzavotli shoʻrvalar, svekolnik

Goʻsht

  • Yogʻsiz mol goʻshti, buzoq goʻshti, quyon, tovuq, choʻchqa goʻshti — qaynatilgan holda, mol goʻshtidan sardelkalar

Baliq

  • Yogʻsiz baliq — qaynatilgan, zalivnoy
  • Kalmar
  • Midiya

Yormalar va boʻtqalar

  • Grechka, perlovka, arpa yormasidan sabzavotlar bilan birga tayyorlangan ochiq (sochiluvchan) boʻtqalar

Sut mahsulotlari

  • Yogʻsiz achitilgan sut ichimliklari (kefir, qatiq, atsidofil sut)
  • Yogʻsizlantirilgan tvorog va undan tayyorlangan taomlar

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Har qanday sabzavotlar va koʻkatlar — xom va pishirilgan holda
  • Kartoshka — cheklangan miqdorda

Mevalar

  • Nordon-shirin navli mevalar va rezavorlar — sof holda, pishirilgan
  • Shakarsiz kompotlar, jele

Ichimliklar

  • Choy
  • Qora qahva
  • Shakarsiz kompot
  • Sabzavot sharbatlari

Tuxum

  • Qattiq pishirilgan tuxum
  • Omletlar

Yogʻlar

  • Oʻsimlik moyi
  • Sariyogʻ — cheklangan miqdorda

Boshqa

  • Mayonezsiz, oʻsimlik moyi qoʻshilgan sabzavotli, kalmarli, baliqli, goʻshtli salatlar, vinegretlar

Ovqatlanish xususiyatlari

Ratsion kaloriyasi uglevodlar, ayniqsa oson oʻzlashtiriladigan uglevodlar hisobiga, kamroq darajada esa yogʻlar (asosan hayvon yogʻlari) hisobiga kamaytiriladi; oqsil miqdori normal saqlanadi. Erkin suyuqlik, natriy xlorid hamda ishtahani qoʻzgʻatadigan mahsulot va taomlar cheklanadi. Ozuqaviy tolalar miqdori oshiriladi. Taomlar qaynatilgan, dimlangan, pishirilgan holda tayyorlanadi. Shirin taomlar va ichimliklar uchun shakar oʻrnini bosuvchilardan foydalaniladi.

9

9-stol

qandli diabet

Ovqatlanish tartibiKuniga 5 mahal
Buyurish muddatibaʼzan umrbod

Qachon buyuriladi

  • 1yengil va oʻrta darajadagi qandli diabet
  • 2uglevodlarga tolerantlikni aniqlash
  • 3insulin yoki boshqa dori vositalari dozasini tanlash

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • 2-nav undan qora non
  • Shakar oʻrnini bosuvchilar qoʻshilgan pishiriqlar

Birinchi taomlar

  • Turli sabzavotlardan shoʻrvalar, shchi, borsh, svekolnik, goʻshtli va sabzavotli okroshka; kuchsiz bulyonda yoki suvda ruxsat etilgan yormalar, kartoshka, frikadelkalar qoʻshilgan shoʻrvalar

Goʻsht

  • Yogʻsiz mol goʻshti, buzoq goʻshti, choʻchqa goʻshti, qoʻy goʻshti, quyon, tovuq, kurka
  • Mol goʻshtidan sardelkalar, sutli sosiskalar, parhez kolbasalari

Baliq

  • Yogʻsiz baliq

Yormalar va boʻtqalar

  • Yormalar — cheklangan miqdorda, uglevod meʼyori doirasida
  • Grechka, arpa, suli, perlovka, bugʻdoy yormasidan boʻtqalar

Sut mahsulotlari

  • Kefir, sut, atsidofilin
  • 9% li tvorog, yogʻsizlantirilgan tvorog va undan tayyorlangan taomlar
  • Achchiq boʻlmagan va yogʻsiz pishloq
  • Taomlarga oz miqdorda smetana

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Kartoshka — uglevod meʼyori doirasida
  • Karam, baqlajon, bodring, shirin qalampir, loviya qoʻzoqlari, sholgʻom, rediska, qovoqcha, gulkaram, salat bargi, ismaloq, oshqovoq — cheklovsiz
  • Koʻk noʻxat, lavlagi, sabzi — cheklangan miqdorda

Mevalar

  • Nordon va nordon-shirin mevalar va rezavorlar — har qanday koʻrinishda
  • Shakarsiz kompot, jele, pishirilgan olma

Ichimliklar

  • Choy, sutli qahva, naʼmatak damlamasi, shakarsiz kompot, sabzavot sharbatlari

Tuxum

  • Kuniga 1–2 ta tuxum — qaynatilgan yoki taomlar tarkibida

Souslar va ziravorlar

  • Sabzavot qaynatmasi, kuchsiz yogʻsiz bulyondagi yogʻsiz souslar
  • Dafna yaprogʻi

Yogʻlar

  • Tuzsiz sariyogʻ
  • Taomlarga oʻsimlik moylari

Boshqa

  • Vinegretlar
  • Sabzavot va qovoqcha ikrasi
  • Kalmarli salatlar
  • Zalivnoy baliq
  • Mol goʻshtidan yogʻsiz xolodets

Ovqatlanish xususiyatlari

Taomlar qaynatilgan, pishirilgan, bugʻda pishirilgan holda, qovurilgani esa cheklangan miqdorda tortiladi.

10

10-stol

yurak-qon tomir tizimi kasalliklari

Ovqatlanish tartibiKuniga 4-5 mahal
Buyurish muddatiuzoq muddatli

Qachon buyuriladi

  • 1yurak, bosh miya yoki boshqa aʼzolar tomirlari zararlangan ateroskleroz, qonda xolesterin miqdorining oshishi
  • 2yurak ishemik kasalligi
  • 3ateroskleroz fonidagi arterial gipertenziya

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • 1-2-nav undan bugʻdoy noni, yirik tortilgan javdar noni, donli non
  • Quruq, yogʻsiz pechenye
  • Tvorog, baliq, goʻsht, maydalangan bugʻdoy kepagi, soya uni qoʻshilgan tuzsiz pishiriqlar

Birinchi taomlar

  • Sabzavotli (shchi, borsh, svekolnik), kartoshka va yorma qoʻshilgan vegetarian, mevali, sutli shoʻrvalar

Goʻsht

  • Turli xil yogʻsiz goʻsht va parranda — qaynatilgan va pishirilgan, boʻlak va qiyma holida.

Baliq

  • Yogʻsiz turlari — qaynatilgan, pishirilgan, boʻlak va qiyma holida.
  • Dengiz mahsulotlaridan taomlar (dengiz taroqchasi, midiya, dengiz karami va b.).

Yormalar va boʻtqalar

  • Grechka, suli, tariq, arpa va b. — ochiq (sochiluvchan) boʻtqalar, zapekankalar.
  • Guruch, manka, makaron — cheklangan miqdorda

Sut mahsulotlari

  • Yogʻliligi past sut va achitilgan sut ichimliklari
  • Yogʻsiz tvorog va undan tayyorlangan taomlar
  • Yogʻsiz, kam tuzlangan pishloq

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Taqiqlanganlaridan tashqari har qanday sabzavotlar

Mevalar

  • Xom mevalar va rezavorlar, quritilgan mevalar, kompotlar, jele, musslar, sambuklar (yarim shirin yoki ksilitli).

Shirinliklar

  • Shakar, asal, murabbo — cheklangan miqdorda

Ichimliklar

  • Limonli, sutli kuchsiz choy; kuchsiz tabiiy qahva
  • Qahva ichimliklari
  • Sabzavot, meva, rezavor sharbatlari; naʼmatak va bugʻdoy kepagi damlamasi

Tuxum

  • Oqsilli omletlar; yumshoq pishirilgan tuxum — haftasiga 3 tagacha.
  • tuxum sarigʻi — cheklangan miqdorda

Souslar va ziravorlar

  • Sabzavot qaynatmasidagi, smetana qoʻshilgan, sutli, tomatli souslar, meva-rezavor qaylalari
  • Vanilin, dolchin, limon kislotasi. Cheklangan miqdorda — mayonez, xren

Yogʻlar

  • Sariyogʻ va oʻsimlik moylari

Boshqa

  • Suvda ivitilgan seld
  • Parhez kolbasasi
  • Yogʻsiz vetchina
11

11-stol

sil kasalligi (tuberkulyoz)

Ovqatlanish tartibiKuniga 4-5 mahal
Buyurish muddati1-2 oy va undan ortiq

Qachon buyuriladi

  • 1oʻpka, suyaklar, limfa tugunlari, boʻgʻimlar sil kasalligi — yengil qoʻzish yoki soʻnish davrida, tana vazni kamayganda
  • 2yuqumli kasalliklar, operatsiya, jarohatlardan keyingi holsizlanish (ozib ketish)

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • Bugʻdoy va javdar noni
  • Turli un mahsulotlari (pirojkilar, pechenye, biskvitlar, sdoba)

Birinchi taomlar

  • Har qanday shoʻrvalar

Goʻsht

  • Yogʻsiz goʻsht — har qanday pazandalik ishlovida
  • Ichki aʼzolar (subproduktlar)
  • Kolbasalar, vetchina, sosiskalar
  • Konservalar

Baliq

  • Har qanday baliq
  • Dengiz mahsulotlari
  • Ikra, konservalar

Yormalar va boʻtqalar

  • Har qanday yormalar
  • Makaron
  • Dukkaklilar — yaxshi qaynatilgan, pyure holida

Sut mahsulotlari

  • Sut, tvorog, kefir, smetana, yogʻsiz pishloq

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Har qanday sabzavotlar — xom va pishirilgan holda

Mevalar

  • Koʻpchilik mevalar va rezavorlar

Shirinliklar

  • Koʻpchilik shirin taomlar, asal

Ichimliklar

  • Har qanday ichimliklar

Tuxum

  • Har qanday usulda tayyorlangan

Souslar va ziravorlar

  • Qizil (tomatli), goʻshtli, smetanali, sut-tuxumli souslar.
  • Ziravorlar — meʼyorida, ammo turli xil.
  • Xren, xantal, ketchup

Yogʻlar

  • Oʻsimlik moyi, eritilgan sariyogʻ, sariyogʻ, yumshoq (quyiladigan) margarin, mayonez

Ovqatlanish xususiyatlari

Parhez yuqori energetik qiymatga ega boʻlib, oqsillar, mineral moddalar va vitaminlarga boy.

12

12-stol

asab tizimi kasalliklari

Ovqatlanish tartibiKuniga 5 mahal
Buyurish muddati2-3 oy

Qachon buyuriladi

  • 1asab tizimining funksional kasalliklari

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • Parhez noni — kechagi yoki quritilgan
  • Yogʻsiz biskvit va pechenye

Birinchi taomlar

  • Sabzavotli (shchi, borsh, svekolnik), kartoshka va yorma qoʻshilgan vegetarian, mevali, sutli shoʻrvalar

Goʻsht

  • Yogʻsiz goʻsht — qaynatilgan holda (buzoq goʻshti, mol goʻshti, quyon goʻshti, kurka goʻshti)
  • Til
  • Jigar

Baliq

  • Yogʻsiz baliq (olabugʻa, choʻrtan, treska)
  • Dengiz mahsulotlari

Yormalar va boʻtqalar

  • Har qanday yormalar
  • Dukkaklilar

Sut mahsulotlari

  • Sut, tvorog, kefir, smetana, yogʻsiz pishloq

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Taqiqlanganlaridan tashqari har qanday sabzavotlar

Mevalar

  • Quritilgan va yangi mevalar

Shirinliklar

  • Asal, shokoladsiz konfetlar

Ichimliklar

  • Oʻsimlik choylari, naʼmatak mevasi damlamasi, sabzavot va meva sharbatlari

Tuxum

  • Faqat yumshoq pishirilgan, kuniga ikki tadan koʻp emas

Souslar va ziravorlar

  • Tomatli, piyozli (qaynatilgan piyozdan), smetanali, sabzavot qaynatmasidagi souslar

Yogʻlar

  • Oʻsimlik moyi, eritilgan sariyogʻ

Ovqatlanish xususiyatlari

Til, jigar, dukkaklilar, sut mahsulotlarini tez-tez isteʼmol qilish maqsadga muvofiq. Taomlar qovurilganidan tashqari har qanday koʻrinishda tortiladi.

13

13-stol

oʻtkir yuqumli kasalliklar

Ovqatlanish tartibiKuniga 5-6 mahal
Buyurish muddatibir necha kun

Qachon buyuriladi

  • 1oʻtkir yuqumli kasalliklar

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • Oliy va 1-nav undan bugʻdoy noni, quritilgan
  • Suxarilar
  • Quruq, yogʻsiz pechenye
  • Biskvit

Birinchi taomlar

  • Tuxum parchalari, kneli qoʻshilgan kuchsiz, yogʻi olingan goʻsht va baliq bulyonlari
  • Goʻshtli pyure-shoʻrva
  • Bulyon qoʻshilgan shilimshiq yorma qaynatmalari; bulyon yoki sabzavot qaynatmasida yaxshi pishgan manka, guruch, suli yormasi, vermishel, ruxsat etilgan sabzavotlar pyuresi bilan shoʻrvalar

Goʻsht

  • Yogʻsiz goʻsht — yogʻi, pardasi, payi, terisi olib tashlangan.
  • Mayda qiymalangan holda, qaynatilgan yoki bugʻda pishirilgan taomlar
  • Qaynatilgan goʻshtdan sufle va pyure; bugʻda pishirilgan kotlet, frikadelkalar

Baliq

  • Yogʻsiz turlari — terisiz
  • Qaynatilgan, bugʻda pishirilgan — kotlet koʻrinishida yoki boʻlak holida

Yormalar va boʻtqalar

  • Manka, maydalangan grechka, guruch, gerkules (suli yormasi) — sutda yoki bulyonda yaxshi pishirilgan, ezilgan, yarim suyuq va yarim quyuq boʻtqalar koʻrinishida
  • Qaynatilgan vermishel

Sut mahsulotlari

  • Achitilgan sut ichimliklari
  • Yangi tvorog, tvorog pastasi, sufle, puding, bugʻda pishirilgan sirniklar
  • Yogʻsiz smetana
  • Qirgʻichdan oʻtkazilgan pishloq
  • Taomlar tarkibida sut, qaymoq (slivki)

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Kartoshka, sabzi, lavlagi, gulkaram — pyure, sufle, bugʻda pishirilgan puding koʻrinishida.
  • Pishgan pomidorlar

Mevalar

  • Xom holda — juda pishganlari
  • Yumshoq, shirin va nordon-shirin mevalar va rezavorlar, koʻpincha ezilgan holda; pishirilgan olma
  • Quritilgan mevalardan pyure
  • Kisellar, musslar, ezilgan kompotlar, sambuklar, jele
  • Sutli krem va kisel
  • Beze, kiselli "snejki"

Shirinliklar

  • Marmelad

Ichimliklar

  • Limonli choy
  • Sutli kuchsiz choy va qahva. Suyultirilgan meva-rezavor, sabzavot sharbatlari
  • Naʼmatak va bugʻdoy kepagi damlamasi, morslar

Tuxum

  • Yumshoq pishirilgan, bugʻda pishirilgan, oqsilli omletlar

Souslar va ziravorlar

  • Goʻsht bulyoni, sabzavot qaynatmasidagi oq sous
  • Sutli, smetanali, vegetarian nordon-shirin sous, polyakcha sous
  • Sous uchun un quritiladi

Yogʻlar

  • Sariyogʻ
  • Tozalangan (rafinatsiyalangan) oʻsimlik moyi

Boshqa

  • Ezilgan goʻshtdan, baliqdan zalivnoy
  • Ikra (baliq uvildirigʻi)
  • Suvda ivitilgan selddan forshmak
14

14-stol

fosfat toshlari tushadigan buyrak kasalligi

Ovqatlanish tartibiKuniga 5 mahal
Buyurish muddatiuzoq muddat

Qachon buyuriladi

  • 1fosfat toshli va siydikning ishqoriy reaksiyasi bilan kechadigan siydik-tosh kasalligi

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • Turli xillari

Birinchi taomlar

  • Kuchsiz goʻsht, baliq, qoʻziqorin bulyonida yorma, ugra, dukkaklilar qoʻshilgan shoʻrvalar

Goʻsht

  • Turli xillari

Baliq

  • Turli xillari
  • Baliq konservalari — cheklangan miqdorda

Yormalar va boʻtqalar

  • Har qanday yormalar — suvda, goʻsht yoki sabzavot bulyonida turlicha tayyorlangan.

Sut mahsulotlari

  • Faqat taomlarga oz miqdorda smetana

Sabzavotlar va koʻkatlar

  • Koʻk noʻxat, oshqovoq, qoʻziqorinlar

Mevalar

  • Nordon navli olma, klyukva, brusnika va ulardan kompot, jele, kisellar.

Shirinliklar

  • Shakar, asal, qandolat mahsulotlari, mevali muz

Ichimliklar

  • Sutsiz kuchsiz choy va qahva. Naʼmatak damlamasi, klyukva yoki brusnika morsi

Tuxum

  • Kuniga 1 ta tuxum — turli usulda va taomlar tarkibida

Souslar va ziravorlar

  • Goʻsht, baliq, qoʻziqorin bulyonidagi achchiq boʻlmagan souslar
  • Ziravorlar — juda cheklangan miqdorda

Yogʻlar

  • Sariyogʻ, eritilgan sariyogʻ va oʻsimlik moylari

Gazaklar

  • Turli goʻshtli, baliqli, dengiz mahsulotlaridan gazaklar
  • Suvda ivitilgan seld, ikra

Ovqatlanish xususiyatlari

Kalsiyga boy va ishqorlantiruvchi mahsulotlar cheklangan toʻlaqonli ratsion.

15

15-stol

maxsus parhez talab qilmaydigan kasalliklar

15-stol davolash parhezi talab qilinmaydigan kasalliklarda buyuriladi. Bu ratsion fiziologik jihatdan toʻlaqonli boʻlib, achchiq va qiyin hazm boʻladigan mahsulotlar istisno qilinadi. Sutkasiga 90 g oqsil, 100 g yogʻ va 400 g uglevod isteʼmol qilish kerak. Yogʻli parranda va goʻsht, xantal, qalampir va hayvonlardan olinadigan qiyin eriydigan yogʻlardan tashqari deyarli barcha mahsulotlarni isteʼmol qilish mumkin.

Ovqatlanish tartibiKuniga 4 mahal
Buyurish muddaticheklanmagan

Qachon buyuriladi

  • 1maxsus parhez talab qilmaydigan kasalliklar

Mahsulotlar

Non va pishiriqlar

  • Bugʻdoy va javdar noni, un mahsulotlari

Birinchi taomlar

  • Borsh, shchi, svekolnik, rassolnik; sutli shoʻrvalar
  • Goʻsht, baliq bulyonida, qoʻziqorin va sabzavot qaynatmasida sabzavotli va yormali shoʻrvalar
  • Mevali shoʻrvalar

Goʻsht va baliq

  • Turli usulda tayyorlangan goʻshtli va baliqli taomlar; sosiskalar, sardelkalar, qaynatilgan kolbasalar

Yormalar va boʻtqalar

  • Har qanday yormalar
  • Makaron
  • Dukkaklilar

Sut mahsulotlari

  • Har qanday sut mahsulotlari

Sabzavotlar, koʻkatlar, mevalar

  • Sabzavot va mevalar — xom holda va issiqlik ishlovidan soʻng
  • Koʻkatlar

Shirinliklar

  • Har qanday shirinliklar

Ichimliklar

  • Meva va sabzavot sharbatlari, naʼmatak va bugʻdoy kepagi damlamasi
  • Choy, qahva, kakao

Tuxum

  • Qaynatilgan tuxum va taomlar tarkibidagi tuxum

Souslar va ziravorlar

  • Har qanday achchiq boʻlmagan souslar

Yogʻlar

  • Sariyogʻ, eritilgan sariyogʻ, oʻsimlik moylari
  • Margarinlar — cheklangan miqdorda

Stollar M. I. Pevznerning davolovchi ovqatlanish tizimi asosida tuzilgan.